» » آموزش اصول اولیه وزن
{poster_avatar}

آموزش اصول اولیه وزن

مراحل آشنایی با وزن

1. شناخت هجا

2.شناخت رکن

3.شناخت وزن

4. تقطیع

 

 

هجا: هر بخش از یک کلمه، یک هجا نامیده می شود. هجا می تواند به صورت کوتاه، بلند و یا کشیده باشد

 

 

هجای کوتاه: معمولا یک حرفی است. مثل مَ بِ تو وَ چو

( تو و چو و ... با اینکه دو حرف دارند اما کوتاه هستند چون حرف دوم به صورت ضمه خوانده می شود)

هجای بلند: از دو حرف تشکیل می شود مثل من با سر

( استثنا: کلماتی مانند بان، چون، چین و... یعنی هرگاه حرف "ن" بعد از حروف صدا دار " ا - و - ی" بیاید هجای بلند محسوب می شود)

هجای کشیده: از سه حرف و بیشتر تشکیل می شود: مثل است، بار، گفت، باخت، ...

هجای کوتاه را با حرف U و هجای بلند را با – نشان می دهند. توجه شود این یک قرارداد است و می توان از هر علامت دیگری استفاده کرد. مثلا بجای هجای کوتاه از "ک" و بجای هجای بلند از "ب" استفاده کرد

 

در شعر پارسی هجای کشیده نداریم، یعنی هجا یا باید کوتاه باشد یا بلند. اگر در انتهای مصرع هجای کشیده داشته باشیم آن را بلند درنظر می گیریم. و اگر هجای کشیده در وسط مصرع باشد به یک هجای بلند و یک هجای کوتاه تبدیل می شود

 

نکته: در انتهای مصرع، چه هجای کوتاه داشته باشیم چه بلند و چه کشیده، همواره هجا بلند درنظر گرفته می شود

 

تقطیع: به عمل بخش بخش کردن کلمات در شعر، تقطیع می گویند. مانند بخش کردن کلمات در دوره دبستان.

توجه شود در تقطیع، کلمات به گونه ای که خوانده می شوند تقطیع می گردند نه آنگونه که نوشته می شوند

 

مثال:

گفتم: گف ، تم

می خواهم: می، خا، هم

مثال شعری: ای سیب سرخ غلت زنان در مسیر رود. یک شهر تا به من برسی عاشقت شده است

تقطیع: ای-سی-ب-سر-خ- غل- ت- ز- نان- در- م- سی- ر- اب

یک- شه- ر- تا- ب- من- ب- ر- سی- عا- ش- قت- ش- دست

 

بعد از تقطیع، برای شناسایی وزن می بایست با تعاریف دیگری آشنا شویم

 

رکن: در شعر پارسی از ترکیب هر چهار هجا ( و درمواردی سه هجا) یک رکن تشکیل می شود

مصرع: از ترکیب هر چهار و یا سه رکن، یک مصرع به وجود می آید.

بیت: هر بیت از دو مصرع تشکیل می شود

 

در تقطیع بالا هر چهار هجا را یک رکن در نظر می گیریم.

ای - سی- ب- سر = رکن اول

خ- غل- ت- ز = رکن دوم

نان- در- م- سی= رکن سوم

ر- آب= رکن چهارم

بنابراین مصرع بالا از چهار رکن تشکیل شده.

 

تذکر1. در هر مصرع تنها رکن آخر می تواند به صورت کامل نیاید

 

در تقطیع بجای نوشتن هجاها، از علامت آن استفاده می کنیم. در شعر بالا

رکن اول: ب ب ک ب

رکن دوم: ک ب ک ک

رکن سوم ب ب ک ب

رکن چهارم: ک ب

 

تذکر 2. در شعر پارسی ترتیب قرار گرفتن رکن ها به صورت متوالی و یا متناوب است. یعنی یا هر چهار رکن یکسان هستند یا رکن اول و سوم با هم و رکن دوم و چهارم با هم یکی هستند

اگر به مثال بالا نگاه کنیم ، ارکان متناوب هستند.

 

تذکر3. رکن چهارم با اینکه کامل نیست اما هجای آن مانند هجای رکن دوم است

حال اصول اولیه برای شناسایی وزن را یاد گرفتیم و تنها باید اسامی وزن ها را بدانیم تا با تقطیع انجام شده مقایسه کنیم

 

وزن بیت بالا:

مستفعلن فعلات مستفعلن مفا( فعل)

مس تف ع لن / ف ع لا ت/ مس تف ع لن/ ف عل

ب ب ک ب/ ک ک ب ک/ ب ب ک ب / ک ب

توسط: محمد نجفی نوکاشتی | در تاریخ: (18-07-1393, 21:40)
تاکنون نظری ارسال نشده است ! شما اولین نفر باشید !

می خوام یک نظر جدید ثبت کنم

dev-iconبرترین ها
vote-iconآخرین کاربران
vote-iconآمار سایت
+0  
مطالب: 858
+0  
نظرات: 2853
+0  
کاربران: 233

مدیران کل: 1
مدیران سایت: 1
اعضای ویژه: 4
انتظار تایید: 1
کاربران: 225

آمار کاربران:
امروز: 0
دیروز: 0
این هفته: 0
این ماه: 0

مجموع آنلاین ها : 3
0   2   1
crawl Bot
vote-iconشماره پیامک سایت

شماره پیامک سایت
2220 6000 20 5000
تبلیغات